Kazancını basit usulde belirleyen esnaf ve işletme hesabı esasına göre defter tutan küçük işletmeler için kâğıt fatura döneminin sonuna gelindi. 2026 boyunca küçük tutarlı satışlarda matbu fatura kesmeye izin veren geçiş dönemi 31 Aralık 2026'da bitiyor. 1 Ocak 2027'den itibaren bu mükelleflerin düzenleyeceği faturaların, tutarı ne olursa olsun e-Arşiv Fatura olarak düzenlenmesi gerekiyor. Yılbaşına iki aydan biraz fazla süre kaldı; bu yazıda değişikliği, kimleri kapsadığını ve şimdiden atılması gereken adımları sade bir dille özetledik.
Nedir?
e-Arşiv Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara (nihai tüketiciler ve e-Fatura kullanmayan işletmeler) düzenlenen elektronik faturadır. Kâğıt fatura gibi basılıp saklanmaz; elektronik ortamda oluşturulur, alıcıya e-posta, SMS ya da çıktı olarak iletilir ve Gelir İdaresi Başkanlığına (GİB) raporlanır.
Konunun dayanağı 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'dir. Bu tebliğe göre e-Arşiv uygulamasına dâhil olmayan mükelleflerin de belirli tutarı aşan faturalarını e-Arşiv olarak düzenlemesi gerekiyor. 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 589 Sıra No.lu Tebliğ ile basit usul ve işletme hesabı mükelleflerine bir yıllık ek süre tanınmıştı. İşte bu ek süre şimdi sona eriyor.
Ne değişiyor?
2026 yılı sonuna kadar: Basit usul ve işletme hesabı mükellefleri, vergiler dâhil toplam tutarı 3.000 TL'yi aşmayan faturaları kâğıt olarak düzenleyebiliyor. Bu tutarı aşan faturalar e-Arşiv olarak düzenleniyor.
1 Ocak 2027'den itibaren: 3.000 TL'lik istisna ortadan kalkıyor. Bu mükellefler, tebliğde sayılan istisnalar dışında, faturalarını tutar sınırı olmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenleyecek.
Bilanço esasına göre defter tutanlar: Bu grup için ek süre verilmedi; kaynaklara göre 1 Ocak 2026'dan bu yana faturalarını tutar sınırı olmadan e-Arşiv olarak düzenlemeleri gerekiyor.
Mükellef grubu | 2026 yılı | 1 Ocak 2027 ve sonrası |
|---|---|---|
Basit usul mükellefleri | 3.000 TL'ye kadar kâğıt, üzeri e-Arşiv | Tutar sınırı olmadan e-Arşiv |
İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar | 3.000 TL'ye kadar kâğıt, üzeri e-Arşiv | Tutar sınırı olmadan e-Arşiv |
Bilanço esasına göre defter tutanlar | Tutar sınırı olmadan e-Arşiv | Tutar sınırı olmadan e-Arşiv |
Not: Bazı kaynaklarda 2026 geçiş döneminin başlangıcı farklı tarihlerle anlatılıyor ve bu tarihin daha önce bir kez ertelendiği hatırlatılıyor. Bugün itibarıyla yürürlükteki düzenlemeye göre geçerli tarih 1 Ocak 2027'dir; ancak yıl sonuna kadar yeni bir tebliğ yayımlanma ihtimaline karşı Resmî Gazete ve GİB duyurularını takip etmenizi öneririz.
Kimleri ilgilendiriyor?
Kazancı basit usulde tespit edilen esnaf ve sanatkârlar (bakkal, berber, terzi, küçük atölyeler, seyyar olmayan küçük perakendeciler vb.).
İşletme hesabı esasına göre defter tutan ikinci sınıf tüccarlar ve küçük işletmeler.
Bu mükelleflerin defterini tutan ve belge düzenini takip eden mali müşavirler.
Zaten e-Fatura ya da e-Arşiv uygulamasına kayıtlı olan işletmeler mevcut düzenlerine devam eder; onlar için bu değişiklik yeni bir yükümlülük getirmez.
Yazarkasa fişi ne olacak?
Bu değişiklik, fatura düzenlenmesi gereken durumlarda faturanın biçimini ilgilendiriyor. Genel kural olarak, nihai tüketiciye yapılan ve fatura düzenleme sınırının (2026 için vergiler dâhil 12.000 TL) altında kalan perakende satışlar yazarkasa (ÖKC) fişiyle belgelendirilebiliyor. Alıcı fatura isterse, satış tutarı bu sınırı aşarsa ya da alıcı vergi mükellefiyse fatura düzenlenmesi gerekir ve 2027'den itibaren bu fatura e-Arşiv olmalıdır. Kendi faaliyetinize özel durumları mali müşavirinizle netleştirmeniz en doğrusu olur.
Şimdiden yapmanız gerekenler
Mükellefiyet türünüzü kontrol edin. Basit usul mü, işletme hesabı mı, bilanço esası mı olduğunuzu mali müşavirinize teyit ettirin.
Elektronik imza ya da mali mühür ihtiyacınızı belirleyin. Kullanacağınız yönteme göre e-İmza veya mali mühür gerekebilir; temin süresini hesaba katın.
Düzenleme yöntemini seçin. e-Arşiv faturayı GİB'in e-Belge portalı üzerinden ücretsiz düzenleyebilir ya da işlem hacminiz yüksekse özel entegratörünüz aracılığıyla, kullandığınız muhasebe/satış programına bağlı olarak düzenleyebilirsiniz.
Müşteri bilgilerini toplamaya başlayın. Faturanın alıcıya elektronik olarak ulaşması için e-posta veya telefon bilgisi gerekecek; kurumsal müşteriler için vergi numarası ve unvan bilgilerini güncelleyin.
Kâğıt fatura stokunuzu planlayın. Elinizdeki matbu fatura koçanlarını 31 Aralık 2026'ya kadar kullanmaya göre hesaplayın; yeni koçan bastırmadan önce mutlaka değerlendirin.
Aralık ayında deneme yapın. Yılbaşı yoğunluğuna kalmadan birkaç e-Arşiv faturayı şimdiden düzenleyerek süreci personelinizle birlikte deneyin.
Sık sorulan sorular
1 Ocak 2027'den sonra kâğıt fatura kesersem ne olur?
e-Arşiv olarak düzenlenmesi gereken bir faturanın kâğıt olarak düzenlenmesi, vergi mevzuatı açısından faturanın hiç düzenlenmemiş sayılması ve Vergi Usul Kanunu kapsamında özel usulsüzlük cezası riskini doğurabilir. Cezanın tutarı ihlalin niteliğine göre değiştiğinden somut durumunuzu mali müşavirinize danışın.
e-Arşiv fatura için ücret ödemem gerekiyor mu?
GİB'in e-Belge portalı üzerinden e-Arşiv fatura düzenlemek ücretsizdir. Daha fazla otomasyon, programla entegrasyon veya toplu gönderim isteyen işletmeler özel entegratör hizmeti tercih edebilir; bu hizmetler genellikle ücretlidir.
e-Fatura mükellefi bir firmaya satış yaparsam ne düzenlerim?
Satıcı olarak siz e-Fatura sistemine kayıtlı değilseniz, alıcı e-Fatura mükellefi olsa bile düzenleyeceğiniz belge e-Arşiv Fatura olur. Siz de e-Fatura sistemine kayıtlıysanız, kayıtlı alıcılara e-Fatura düzenlersiniz.
Bu tarih yeniden ertelenebilir mi?
Tarih daha önce bir kez ertelendi; yeni bir erteleme için şu an yayımlanmış bir düzenleme bulunmuyor. Hazırlığı son güne bırakmamak, olası bir değişiklikte de işletmenizi zor durumda bırakmaz.
YN Bilişim ile e-Arşiv'e sorunsuz geçin
2020'den beri Bolu merkezli e-belge çözüm ortağınız olarak; e-Arşiv ve e-Fatura başvurusu, e-İmza ve mali mühür temini, kurulum ve personel eğitimi süreçlerinin tamamında yanınızdayız. Yılbaşı yoğunluğuna kalmadan geçişinizi birlikte planlayalım.
Telefon / WhatsApp: 0532 359 46 50 · Web: www.ynbilisim.com
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve mali müşavirlik ya da hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuza ilişkin kararlar için mali müşavirinize veya özel entegratörünüze danışınız.